प्रजासत्ताक दिन: २६ जानेवारीचा इतिहास आणि महत्त्व जाणून घ्या आणि या दिवसाबद्दल काही मनोरंजक तथ्ये

भारताचा स्वातंत्र्य दिन ब्रिटीश राजवटीपासून देशाच्या स्वातंत्र्याचा उत्सव साजरा करतो, तर प्रजासत्ताक दिन 1950 मध्ये देशाच्या संविधानाचा स्वीकार केल्याच्या स्मरणार्थ साजरा करतो.

दरवर्षी, प्रजासत्ताक दिनाच्या समारंभात नेत्रदीपक लष्करी आणि सांस्कृतिक स्पर्धा दिसून येतात.

नवी दिल्ली:

प्रजासत्ताक दिन 26 जानेवारी 1950 रोजी भारताच्या संविधानाचा स्वीकार आणि प्रजासत्ताकात देशाचे संक्रमण झाल्याची खूण करतो. दरवर्षी, या दिवसाचे औचित्य साधून नेत्रदीपक लष्करी आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम केले जातात. नवी दिल्लीत, सैन्य शक्तीच्या विस्तृत प्रदर्शनात सशस्त्र दलाचे कर्मचारी राजपथावर कूच करतात. राजपथवरील एपिक शो या शुभ दिवशी देशभरात घडणाऱ्या इतर सर्व गोष्टींना ग्रहण लावतो.

इतिहास

आपला स्वातंत्र्यदिन ब्रिटीश राजवटीपासून स्वातंत्र्य साजरा करत असताना, प्रजासत्ताक दिन हा संविधान अंमलात आल्याचे स्मरण करतो. 26 जानेवारी ही निवडलेली तारीख होती कारण याच दिवशी 1929 मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने ब्रिटिश राजवटीच्या वर्चस्व स्थितीला विरोध करत भारतीय स्वातंत्र्याची घोषणा (पूर्ण स्वराज) जारी केली होती.

१५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारताला स्वातंत्र्य मिळाले. स्वतंत्र भारतासाठी कायमस्वरूपी राज्यघटना तयार करण्यासाठी काही दिवसांनंतर, 29 ऑगस्ट रोजी एक समिती तयार करण्यात आली. डॉ.बी.आर.आंबेडकर यांना समितीचे अध्यक्ष करण्यात आले. 4 नोव्हेंबर 1947 रोजी समितीने संविधानाचा मसुदा तयार करून तो संविधान सभेला सादर केला. अखेरीस संविधान स्वीकारण्यापूर्वी विधानसभेची सुमारे दोन वर्षे असंख्य सत्रे झाली. 24 जानेवारी, 1950 रोजी, विधानसभेच्या 308 सदस्यांनी कराराच्या दोन हस्तलिखित आवृत्त्यांवर स्वाक्षरी केली - एक हिंदी आणि दुसरी इंग्रजीमध्ये - खूप विचारविनिमय आणि काही बदलांनंतर.

दोन दिवसांनंतर २६ जानेवारी १९५० रोजी राज्यघटना लागू झाली. डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी भारतीय संघाचे अध्यक्ष म्हणून त्यांचा पहिला कार्यकाळ त्या दिवशी सुरू केला.

महत्त्व

भारताचे संविधान, जे औपचारिकपणे 1950 मध्ये स्वीकारले गेले होते, ब्रिटीश वसाहतवादी भारत सरकार कायदा (1935) देशाचा शासित मजकूर म्हणून बदलला.

26 जानेवारी 1950 रोजी, भारतीय राज्यघटनेची प्रस्तावना -- राज्यघटनेची मुख्य तत्त्वे सादर करणारे विधान -- अंमलात आले. यामुळे सार्वभौम प्रजासत्ताकात देशाचे संक्रमण पूर्ण झाले. राज्यघटनेने मूलभूत अधिकार प्रस्थापित केले आहेत जे या देशातील सर्व नागरिकांनी त्यांच्या राजकीय विश्वासाची पर्वा न करता उपभोगले पाहिजेत. हे देशातील सर्व नागरिकांसाठी काही मूलभूत कर्तव्ये देखील स्थापित करते.

प्रजासत्ताक दिनाविषयी 5 तथ्य

1) 1950 ते 1954 दरम्यान, प्रजासत्ताक दिनाची परेड इर्विन स्टेडियम (आताचे नॅशनल स्टेडियम), किंग्सवे, लाल किल्ला आणि रामलीला मैदानावर आयोजित करण्यात आली होती.

2) 1955 पासून राजपथ येथे प्रजासत्ताक दिन साजरा केला जात आहे. भारताचे तत्कालीन सम्राट जॉर्ज पंचम यांच्या सन्मानार्थ राजपथ हा एकेकाळी किंग्सवे म्हणून ओळखला जात असे. स्वातंत्र्यानंतर या रस्त्याचे नाव राजपथ असे करण्यात आले, ज्याचा हिंदीत अर्थ किंग्स वे असाही होतो.

3) दरवर्षी प्रजासत्ताक दिनाच्या परेडसाठी विशिष्ट राष्ट्राच्या नेत्याला प्रमुख पाहुणे म्हणून आमंत्रित केले जाते. इंडोनेशियाचे राष्ट्रपती सुकर्णो हे 1950 मध्ये भारताच्या प्रजासत्ताक दिनाच्या सोहळ्याला प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित राहणारे पहिले होते.

4) भारताच्या राष्ट्रपतींच्या आगमनानंतर परेड सुरू होते. राष्ट्रपतींचे अश्वारूढ अंगरक्षक प्रथम राष्ट्रध्वजाला सलामी देतात. राष्ट्रगीत वाजवले जाते, त्यानंतर २१ तोफांची सलामी दिली जाते. गोळीबार मात्र 21 तोफांचा वापर करून केला जात नाही. हे भारतीय सैन्याच्या '25-पॉन्डर्स' म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या सात तोफांसह केले जाते जे प्रत्येकी तीन राउंड फायर करतात.

५) मोर्चात भाग घेणाऱ्या सैन्याच्या प्रत्येक सदस्याने चार स्तरांवर तपास केला पाहिजे. त्याशिवाय, त्यांच्या हातावर जिवंत गोळ्या नाहीत याची खात्री करण्यासाठी त्यांच्या हातांची व्यापक तपासणी केली जाते.

प्रजासत्ताक दिन हा 26 जानेवारी 1950 रोजी भारतीय संविधान लागू झाल्याच्या तारखेचा सन्मान करतो. 26 जानेवारी ही तारीख प्रजासत्ताक दिन म्हणून निवडण्यात आली कारण याच दिवशी 1930 मध्ये भारतीय स्वातंत्र्याची घोषणा (पूर्ण स्वराज) करण्यात आली होती. ब्रिटिश राजवटीने देऊ केलेल्या डोमिनियन दर्जाच्या विरोधात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस.

26 नोव्हेंबर 1949 रोजी भारतीय संविधान सभेने राज्यघटना स्वीकारली आणि 26 जानेवारी 1950 रोजी लोकशाही शासन प्रणालीसह अंमलात आली, देशाचे स्वतंत्र प्रजासत्ताक होण्याच्या दिशेने संक्रमण पूर्ण झाले.

ही भारतातील तीन राष्ट्रीय सुट्ट्यांपैकी एक आहे, इतर दोन म्हणजे स्वातंत्र्य दिन आणि गांधी जयंती.

मुख्य प्रजासत्ताक दिन सोहळा राष्ट्रीय राजधानी नवी दिल्ली येथे राजपथ येथे भारताच्या राष्ट्रपतींच्या समक्ष आयोजित केला जातो. या दिवशी, राजपथावर औपचारिक परेड होतात, जी भारताला श्रद्धांजली म्हणून सादर केली जातात; विविधतेत एकता आणि समृद्ध सांस्कृतिक वारसा.

प्रजासत्ताक दिनाच्या शुभेच्छा 2022: भारत दरवर्षी 26 जानेवारी हा प्रजासत्ताक दिन म्हणून साजरा करतो. 2022 मध्ये, देश आपला 73 वा प्रजासत्ताक दिन साजरा करत आहे. 1947 मध्ये भारताला ब्रिटीश राजवटीपासून स्वातंत्र्य मिळाले असताना, 26 जानेवारी 1950 पर्यंत भारतीय राज्यघटना लागू झाली नाही आणि भारत एक सार्वभौम राज्य बनला आणि त्याला प्रजासत्ताक घोषित केले. डॉ. बी.आर. आंबेडकर यांनी संविधानाच्या मसुदा समितीचे नेतृत्व केले. याव्यतिरिक्त, दरवर्षी 26 नोव्हेंबर रोजी भारतामध्ये संविधान दिन साजरा केला जातो, कारण 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी भारताच्या संविधान सभेने भारताचे संविधान स्वीकारले.

Happy Republican day 🥳🥳🎂🎉🎉🎉

All of you 🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳🇮🇳👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆👆